Captatieverbod

Wat is een captatieverbod?

Tijdens langere periodes van droogte kan het waterpeil op de waterlopen dalen. Wanneer het water te fel zakt, kan er een verbod komen om water uit de waterloop te onttrekken Dit noemen we een captatieverbod. Enkel de gouverneur kan een captatieverbod instellen of opheffen.

Zomer 2018 - extreme droogte in provincie Antwerpen

Pro-actieve aanpak provincie Antwerpen

De droogte in 2018 had op verschillende waterlopen een grote impact. Door de klimaatsverandering zal dit weerfenomeen steeds meer voorkomen. Daarom heeft de provincie een plan van aanpak uitgewerkt om in de toekomst op een meer onderbouwde manier een captatieverbod af te roepen.

De provincie Antwerpen moet, zoals andere waterbeheerders, uitvoering geven aan de 'Europese Kaderrichtlijn Water'. Die bepaalt onder meer dat we voor alle waterlopen een goede ecologische toestand moeten bekomen. Deze toestand komt onder druk te staan bij extreme weersomstandigheden. Langdurige droogte kan leiden tot te lage waterpeilen en verhoogde watertemperaturen. Dit resulteert in een verminderde waterkwaliteit, bijvoorbeeld door te lage zuurstofgehaltes. Dat kan de waterhabitats voor planten en dieren onherroepelijk aantasten. De doelstellingen van voormelde Europese richtlijn komen dan in het gedrang.

Een andere belangrijke leidraad in het beschermen van waterhabitats is de 'Europese Habitatrichtlijn'. Deze richtlijn is bedoeld om de biodiversiteit in stand te houden door flora en fauna en hun habitats te beschermen. Het is ook deze leidraad die gevolgd moet worden bij beslissingen over captatieverboden. Vorig jaar was er een tijdelijk captatieverbod voor alle waterlopen van toepassing, zonder rekening te houden met de gevoeligheden en de status van sommige watersystemen.

Op basis van de aanwezige Europees beschermde vissoorten rivierdonderpad, beekprik en kleine modderkruiper heeft de provincie Antwerpen de 15 meest kwetsbare bovenstroomse stroomgebieden in kaart gebracht waar de gouverneur prioritair een afzonderlijk captatieverbod kan instellen. Dit zijn immers de stroomgebieden waar een tekort aan water grote gevolgen kan hebben voor de aanwezige natuurwaarden.

Breder captatieverbod

Het plan van aanpak voor de 15 stroomgebieden staat los van een mogelijk breder captatieverbod dat voor heel de provincie of zelfs gans Vlaanderen kan afgekondigd worden. 

Op dinsdag 16 juli 2019 heeft de Vlaamse droogtecommissie aan alle gouverneurs geadviseerd om in heel Vlaanderen op alle stroomgebieden van ecologisch kwetsbare waterlopen een captatieverbod af te kondigen. Door de aanhoudende droogte worden nu immers ook op de grotere rivieren lagere waterpeilen gemeten. Gouverneur Berx heeft daarom op donderdag 18 juli 2019 een nieuw en breder captatieverbod ingesteld.

stroomgebieden van ecologisch kwetsbare waterlopen in provincie Antwerpen

Actuele toestand

De interactieve kaart hieronder toont alle stroomgebieden in de provincie Antwerpen waarop een afzonderlijk captatieverbod van kracht kan zijn. Wanneer de gebieden groen gekleurd zijn, is er geen verbod van kracht. Een rode kleur betekent dat het momenteel verboden is hier water aan de geklasseerde waterlopen te onttrekken.

Onder de kaart vind je per stroomgebied of er een verbod van toepassing is of niet en een gedetailleerde situeringskaart die je kunt downloaden.

Stroomgebied Mark

Stroomgebied Kleine Aa of Weerijsbeek

Stroomgebied Groot Schijn

Stroomgebied Laarse beek

Stroomgebied Antitankkanaal

Stroomgebied Kleine Nete

Stroomgebied Grote Nete (stroomopwaarts samenloeiing met Kleine Nete)

Stroomgebied Vrouwvliet

Stroomgebied Birrebeek

Stroomgebied Zwarte Beek

Stroomgebied Grote Molenbeek

Stroomgebied Autbroekloop