Buurt- en voetwegen

Wat is een buurtweg?

Op bepaalde wegen rust het statuut buurtweg. Dit zijn buurtwegen. Voor deze wegen gelden de specifieke regels uit de Wet op de Buurtwegen van 10 april 1841 (gewijzigd in 2014) en het uitvoeringsbesluit van 20 juni 2014, bv. een specifieke procedure betreffende de opening, afschaffing, wijziging en verlegging ervan.

Naast de buurtwegen, zijn er nog talrijke andere soorten wegen, waarop de buurtwegenwetgeving niet van toepassing is. Bv: gewone gemeentewegen, gewestwegen, autosnelwegen.

Welke wegen buurtwegen zijn, kan je in de praktijk niet zien. Het gaat niet enkel om trage wegen die bestemd zijn voor niet-gemotoriseerd vervoer. Sommige buurtwegen zijn niet te onderscheiden van gewone gemeentewegen. Buurtwegen kunnen ook een private bedding hebben. Het kan zelfs voorkomen dat er op het terrein geen weg meer te zien is, maar dat het statuut buurtweg er juridisch nog steeds op rust. Of dat de juridische breedte van de buurtweg, niet overeenstemt met de breedte van de weg op het terrein.  

De atlas van de buurtwegen maakt een onderscheid tussen o.a. buurtwegen (chemins) en voetwegen (sentiers). Het gaat in alle gevallen over wegen met het statuut ‘buurtweg’. Buurtwegen is een verzamelterm voor alle wegen aangeduid in de atlas.

Atlas van de buurtwegen

Waar de buurtwegen liggen en hoe breed ze zijn, kan je terugvinden in de Atlas van de Buurtwegen. In de jaren na 1841 werd per gemeente een atlas aangemaakt. Elke buurtweg kreeg een eigen nummer, werd aangeduid op een plan en werd opgenomen in een tabel waarin meer informatie over de weg te vinden is. Latere wijzigingen werden niet op de atlaskaarten aangeduid, maar gepubliceerd op aparte leggers. De provincie Antwerpen verzamelde de atlassen en de meeste wijzigingen in een digitaal geoloket.

Welke taken vervult de provincie?

In eerste instantie heeft de deputatie van de provincie de beslissingsbevoegdheid betreffende het openen, afschaffen, verleggen of wijzigen van buurtwegen: gemeentelijke initiatieven met betrekking tot buurtwegen moeten voorgelegd worden aan de deputatie en het is de deputatie die de beslissing inzake neemt.

Verder is de provincie informatieverlener. Gemeentebesturen, burgers en professionals kunnen met hun vragen terecht bij de Dienst Omgevingsberoepen.

Tot slot is het digitale geoloket een initiatief van de provincie. De 149 analoge atlassen van de buurtwegen van de provincie Antwerpen en de meeste wijzigingen kunnen hierop geraadpleegd worden.

De provincie ziet niet toe op en doet geen uitspraak over volgende aspecten van de buurtwegen:
- het onderhoud van buurtwegen;
- de verkeersreglementering van toepassing op buurtwegen;
- de verjaring van buurtwegen;
- onteigeningen die eventueel hand in hand gaan met een buurtwegenprocedure;
- de welvoeglijkheidsvergoeding die kan voortvloeien uit een buurtwegenprocedure (art. 29 buurtwegenwet).