Provincie doet mee met Triple C

publish date
12.12.2016

Triple C is een interregionaal project (Interreg V – 2 zeeën) tussen Engeland, Nederland en Vlaanderen dat inzet op klimaatadaptatie via een innovatief integraal waterbeheer. Hierbij staat de samenwerking met lokale landbouwers centraal. Ons deelproject betreft specifiek de Kleine Aa/Molenbeek en haar stroomgebied in het grensgebied van Kalmthout, Essen en Roosendaal. Vlaamse en Nederlandse landbouwers en waterbeheerders bedenken en testen slimme, doelmatige maatregelen die ten goede komen voor zowel het bodem- en waterbeheer als de bedrijfsvoering.

De Kleine Aa is een grensoverschrijdende waterloop. In het recente verleden zijn er verschillende ingrepen gerealiseerd door zowel onze Nederlandse partners als de provincie Antwerpen. Onze deelname aan dit Europees project is het logische vervolg om de beek en het stroomgebied beter in te richten. In 2015 sloot onze provincie overigens ook een samenwerkingscharter met de grensoverschrijdende waterbeheerders. Triple C is er een concrete uitwerking van.

Stuwtjesproject 2013 aan de Kleine Aa

Het project is opgedeeld in twee delen. Het eerste deel situeert zich aan de Kleine Aa zelf ter hoogte van Steenpaal. Het doel is om de waterhuishouding te verbeteren door het wegwerken van 2 ruilverkavelingsstuwen. Daarvoor zullen we de waterloop herinrichten en ecologisch herwaarderen. Ook zullen we op vrijwillige basis kleinschalige maatregelen op perceelsniveau voorstellen in samenspraak met de aangelanden en de landbouwers.

Het tweede deel situeert zich in het gehele stroomgebied van de Kleine Aa. Hier treffen we vooral maatregelen om de versnelde waterafvoer naar de Kleine Aa en haar zijlopen te verminderen. Het zijn eveneens kleinschalige innovatieve maatregelen die samen met de landbouwers worden uitgewerkt. Dit kan gaan over actief peilbeheer door middel van stuwtjes in perceelsgrachten of peilgestuurde drainage in percelen, infiltratiegreppels, bufferzones, … . Op Nederlands grondgebied worden gelijkaardige maatregelen uitgewerkt. Via een grensoverschrijdende Agrobeheergroep kunnen landbouwers langs beide landsgrenzen kennis en ervaringen uitwisselen.

Logo Triple C

Onze Vlaamse partner in dit project is Agrobeheercentrum ECO². Onze Nederlandse partners zijn de landbouworganisatie ZLTO en Waterschap Brabantse Delta, beheerder van de Kleine Aa/Molenbeek aan Nederlandse zijde.

Aan Vlaamse zijde is een budget van 520.000 euro voorzien waarvan Interreg V 60% subsidieert via Triple C.

 

Provincie maakt werk van droge voeten in Mol-Gompel

publish date
29.08.2016

Mol-Gompel kreeg vaak te maken met wateroverlast. De Scheppelijke Nete deed de Burgemeesterloop overstromen waardoor tuinen onder water liepen. Dat probleem wordt nu verholpen door de waterloop verder weg te leggen. 5 september starten de werken.

De Burgemeesterloop zorgt al jaren voor problemen voor bewoners van de Gompelbaan en Gompelhoeve. Bij hevige neerslag stroomt de Scheppelijke Nete over en een deel van dat water vloeit naar de Burgemeesterloop. Deze kleine waterloop kan zo'n hoeveelheid niet aan en stroomt op zijn beurt over in de tuinen van de Gompelbaan.

Om dit probleem te verhelpen broedde de provincie al langer op een tweedelig plan. Nu kan eindelijk gestart worden met het eerste luik: door de Burgemeesterloop een nieuwe bedding te geven ten noorden van de spoorweg, wordt de bebouwing gespaard van wateroverlast. Verder stroomafwaarts wordt de waterloop evenwijdig met de Gompelbaan gelegd zodat de gronden van de Gompelhoeve opgelucht adem kunnen halen. Het nieuwe tracé maakt ook het onderhoud van de waterloop een stuk makkelijker. Pidpa maakt van de gelegenheid gebruik om meteen de riolering van de Gompelbaan te vernieuwen.

Het tweede luik van de oplossing omvat de aanleg van een groot overstromingsgebied aan de Scheppelijke Nete tussen de Zuiderring en de spoorweg. Die werken starten ten vroegste in het najaar van 2017.

lees meer over de werken op de projectpagina

Ruimte voor water en natuur aan Wolzakkenleibeek

publish date
06.06.2016

De gemeente Putte werd in het verleden niet gespaard van wateroverlast. In januari van dit jaar nog veroorzaakte de Wolzakkenleibeek overstromingen in de straten Langendijk en Wolzakken. De provincie Antwerpen beheert deze waterloop en pakt de problemen aan door vanaf half juni op een terrein van 2ha een overstromingsgebied aan te leggen.

 

Planning van de werken

De werken zullen gefaseerd verlopen en enkele maanden in beslag nemen. De Wolzakkenleibeek zelf wordt gedeeltelijk in het overstromingsgebied verlegd. Aan de instroom plaatsen we een zandvang. Die belet dat het meegevoerde zand zich in het overstromingsgebied en verder stroomafwaarts verspreidt. Aan de uitstroom van het gebied komt er een knijpconstructie. Bij hevige regenval en hoge debieten loodst de knijp het water naar de overstromingszone. Zo voorkomen we dat er stroomafwaarts wateroverlast ontstaat. Het overstromingsgebied kan ongeveer 11.000 m³ water vasthouden. Met een deel van de afgegraven grond zal een ringdijk aangelegd worden. Wat de ecologische inrichting betreft, komen er in het gebied zelf een drietal amfibiepoelen en beplanten we de dijken met struikgewas en een aantal bomen.

Tijdens de werken is in de omliggende straten éénrichtingsverkeer van toepassing, zoals te zien is op onderstaand kaartje.

De werken worden uitgevoerd door aannemer Van Raak uit Ravels. De kostprijs van de werken wordt geraamd op 288.014,40 EUR. De uitvoeringstermijn bedraagt 80 werkdagen. 

Infovergadering

Op 6 juni 2016 organiseerde de provincie Antwerpen een infovergadering over de aanleg van het overstromingsgebied aan de Wolzakkenleibeek in Putte. De presentatie van de infovergadering kun je hieronder downloaden.

Met vragen of opmerkingen kun je terecht bij de verantwoordelijke van dit project.

Vissen kunnen nog dit schooljaar op excursie naar Limburg

publish date
01.09.2015

Een nieuw schooljaar gaat van start en provincie Antwerpen is meteen bij de les. Op 7 september start een aannemer met het wegwerken van vismigratieknelpunten op de Kleine Hoofdgracht en de Grote Nete in Balen.

De Kleine Hoofdgracht

Eind vorig jaar organiseerde de provincie een infovergadering om de buurtbewoners in te lichten over de geplande werkzaamheden om vismigratieknelpunten weg te werken in de Kleine Hoofdgracht en de Grote Nete. Die maken deel uit van het door Europa gesubsidieerde Life+project "Keiheuvel-De Most". De provincie bracht meteen in primeur de resultaten van een grootscheeps visonderzoek in deze waterlopen.

 

De stuw op de Grote Nete

Vissen op de helling

In de Kleine Hoofdgracht aan het kasteeldomein de Most bevinden zich twee stuwen. De meest opwaartse stuw is een stuw met schotbalken. De kasteeleigenaar gebruikt deze stuw om het opwaartse waterpeil te handhaven en de vijver te voeden. De afwaartse stuw wordt gevormd door een schuin afhellende betonplaat. Met de aanleg van een stenen helling werken we meteen beide knelpunten weg.

Nieuwe meander

Op de Grote Nete werd in het verleden een stuw aangelegd om de Zweilingsloop te voeden en de verderop gelegen Topmolen te doen werken. Op een perceel in eigendom van de provincie Antwerpen tussen de Kerkhovensesteenweg en het kanaal naar Beverlo, leggen we een nieuwe meander aan van de Grote Nete. Zo omzeilen we de stuw en creëren we ruimte voor water en natuur.

Situering van de werken

LIFE+

 

Deze werken krijgen de financiële steun van het LIFE-fonds van de Europese Unie.

Leer meer over onze LIFE+projecten.

 

Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) heeft voor deze werken een subsidie van 162.000 EUR toegekend in het kader van de instandhoudingsdoelstellingen in Vlaanderen.

 

Voor meer info over deze werken kunt u terecht bij de projectverantwoordelijke:

Wijk Goudveld weldra verlost van wateroverlast

publish date
30.06.2015

Op 1 juli start het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) met het kappen van het naaldbos langs de Hallebaan op de plaats waar de provincie een nieuwe waterloop gaat aanleggen. Dit past in een reeks maatregelen om de wateroverlast in de wijk Goudveld aan te pakken, maar beantwoordt ook aan enkele doelstellingen inzake duurzame mobiliteit, recreatie en ecologie. Het naaldbos zal plaatsmaken voor een inheems loofbos met een grotere ecologische meerwaarde. Dit loofbos wordt publiek toegankelijk via een wandel- en ruiterpad.  

Door de toegenomen bebouwing zoekt het hemelwater in Malle en Zoersel steeds sneller zijn toevlucht tot de Risschotseloop, die daardoor bij hevige regen buiten haar oevers treedt. Bovendien wordt het water te snel afgevoerd wat stroomafwaarts voor problemen zorgt in de wijk 'Goudveld'. Om de wijk te vrijwaren van overstromingen gaat de provincie het overtollige water omheen de wijk leiden door een aftakking van de Risschotseloop te graven die parallel aan de St-Antoniusbaan en de Hallebaan zal stromen.

Het Agentschap Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid en de gemeente Zoersel voeren gelijktijdig werken uit aan het valleigebied en de weginfrastructuur.

Provincie Antwerpen geeft startschot voor vispasseerbare Wamp in Kasterlee

publish date
27.05.2015

Vissen kunnen straks weer zonder hindernissen wedstrijdjes zwemmen in de Wamp in Kasterlee. In opdracht van de provincie Antwerpen worden enkele stuwen vervangen door vispassages. Want zeg nu zelf, hebt u al eens een vis zien hordenlopen?

Stuw aan de Wampstraat

De Wamp in Kasterlee vormt voor veel vissen een belangrijke route. Enkele stuwen maken het de vissen al een hele tijd moeilijk. In samenspraak met de landbouwers werkte provincie Antwerpen daarom een oplossing uit om de beek vispasseerbaar te maken, met zo min mogelijk hinder voor de landbouw. 

Op 1 juni 2015 start aannemer Van Raak uit Weelde met de aanleg van de vispassages. Die worden om de beurt afgewerkt, met de stroom mee. Met een beetje geluk is alles in kannen en kruiken in november.

Provincie Antwerpen telt vissen in de Kempen

publish date
01.04.2015

Gissen is missen en meten is weten. Daarom gaf provincie Antwerpen de opdracht voor een grootscheeps visonderzoek in de Kempen. Vanaf 7 april gaat een onderzoeksteam van PXL hogeschool vissen tellen in de Daelemansloop in Geel en het Loeijens Neetje in Kasterlee en Retie. Met de resultaten van dit onderzoek willen we de werking van de aangelegde vispassages controleren. 

De provincie Antwerpen levert jaarlijks inspanningen om de waterlopen onder haar beheer weer vispasseerbaar te maken. Menselijke ingrepen in het verleden veroorzaakten immers onneembare hindernissen voor de vissen. Voor veel vissen is stroomopwaarts geraken echter zo belangrijk dat zelfs hun voortbestaan ervan afhangt!

We hebben in het bijzonder aandacht voor de kwetsbare soorten kopvoorn, serpeling, rivierdonderpad en kleine modderkruiper (die laatste twee zijn trouwens Provinciale Prioritaire Soorten). Om te weten of onze inspanningen voor de verwachte resultaten zorgen, gaan we nu de vissen tellen die stroomopwaarts van de passages zijn geraakt.

Lange vistrap Daelemansloop

Vistrappen in de Daelemansloop

De provincie Antwerpen heeft in de Daelemansloop in Geel in december 2013 een grote stuw vervangen door een langgerekte vistrap. Enkele bestaande vistrappen verder stroomafwaarts werden bovendien geoptimaliseerd. We willen hier onderzoeken of de doelsoorten (kleine modderkruiper, rivierdonderpad, kopvoorn en serpeling) effectief stroomopwaarts geraken.

 

Nieuwe meander Loeijens Neetje

Vispassages in het Loeijens Neetje

In 2012 realiseerde de provincie Antwerpen twee vispassages in het Loeijens Neetje in Kasterlee en Retie. Aan de monding in de Keine Nete werden een stuw en een ander knelpunt omzeild door een nieuw stuk kronkelende beek aan te leggen met een aparte monding. Ook verder stroomopwaarts werd een kleinere nevengeul aangelegd om een stuw te omzeilen. We willen graag weten welke vissoorten het nieuwe traject van het Loeijens Neetje volgen vanop de Kleine Nete en of ze ook voorbij de tweede passage geraken. 

 

Visonderzoek

Vanaf 7 april start het onderzoeksteam met elektrische vangtechnieken waarbij ze de vissen als het ware tijdelijk verdoven en ze met een net opvangen. Dit gebeurt zowel stroomafwaarts, in de vispassages als stroomopwaarts ervan. Daarna worden gedurende ongeveer drie weken fuiken gezet, die de onderzoekers regelmatig controleren. Tot slot krijgen de gevangen vissen een kleurmerk. Kleurmerken blijven zichtbaar zolang de vis leeft en zijn snel aan te brengen zonder de vis te beschadigen. Op het einde worden opnieuw elektrische bevissingen uitgevoerd en kan aan de hand van het kleurmerk nagegaan worden of de vissen de vispassage hebben kunnen opzwemmen.  

Het onderzoek op het terrein is uiterlijk eind mei afgerond en de resultaten verwachten we in het najaar. Uit het onderzoeksrapport kunnen we lessen trekken voor toekomstige vismigratieprojecten. Indien nodig zal de provincie op basis van de resultaten nog kleine aanpassingen doen in de onderzochte vistrappen. 

Voor meer info kun je terecht bij onze projectverantwoordelijke. We hopen alvast op een wonderbaarlijke visvangst!
 

Provincie verbetert habitat van beschermde vissoorten in Viersel

publish date
18.09.2014

Op 22 september start aannemer Kennes in opdracht van de provincie Antwerpen en Natuurpunt met een ecologische herinrichting van de Kleine Beek in Viersel. Bedreigde vissoorten krijgen daardoor betere levenskansen. Met deze inspanning wil de provincie de Europese natuurdoelstellingen helpen realiseren en extra ruimte voor water creëren. 

een rivierdonderpad

De kleine modderkruiper en de rivierdonderpad (een provinciale prioritaire soort) zijn soorten die je nog in de Kleine Beek aantreft. De provincie gaat nu hun levensomstandigheden optimaliseren door over een traject van 900 meter de oorspronkelijke oever te herstellen. Extra paaiplaatsen komen er ook door een oude arm van de Kleine Beek in ere te herstellen. Momenteel is deze zijloop vrijwel uitgedroogd waardoor leven in en rond het water onmogelijk is.

“Tegelijkertijd wordt er meer ruimte voor water gecreëerd zodat de ingrepen ook een positieve invloed hebben op de lokale waterhuishouding”, aldus Rik Röttger, gedeputeerde van waterbeleid. De provincie is de grootste beheerder van de onbevaarbare waterlopen.

 

 

De werken kaderen in het LIFE-project Kleine Nete. LIFE is een subsidieprogramma van de Europese Unie, met de bedoeling zeldzame habitats en soorten in bepaalde gebieden nieuwe kansen te geven.

De kostprijs van de werken bedraagt ongeveer 250.000 euro, waarvan ongeveer 10.000 euro door Natuurpunt betaald wordt. 50% van de kosten zullen door Europa worden terugbetaald. De uitvoeringstermijn bedraagt 40 werkdagen.

Verleggen Zeeploop

publish date
18.07.2014

Op 12 mei startte aannemer Van Raak in opdracht van de provincie Antwerpen met werken aan de Zeeploop in Mol en Meerhout. Een grondige facelift van deze provinciale waterloop moet zowel een vlotte waterafvoer als de natuurwaarden ten goede komen.

Deze zijloop van de Grote Nete loopt zowel stroomopwaarts als -afwaarts langs heel wat hindernissen waardoor het water niet goed afgevoerd kan worden, met de nodige nadelige gevolgen voor mens en natuur.

In het landinrichtingsplan Geel-Bel fase 2 nam de Vlaamse Landmaatschappij een aantal maatregelen op om deze problemen aan te pakken. De provincie Antwerpen heeft deze maatregelen als waterloopbeheerder verder laten uitwerken en het project ter harte genomen.

In functie van een betere waterhuishouding werd inmiddels een deel van de Zeeploop langs de Borgerhoutse dijk in Mol opengelegd.

 

2 kokers vervangen

Ten westen van de Borgerhoutse dijk hebben we alvast twee oude en slecht geplaatste kokers vervangen die de waterafvoer belemmerden.

 

Nieuwe ligging Zeeploop

Nieuwe ligging 

Inmiddels is de aannemer gestart met de eigenlijke verlegging van de Zeeploop ter hoogte van de Volmolenweg, ten zuiden van de landduin, op het grondgebied van Mol en Meerhout. Na de verlegging stroomt de waterloop  doorheen de weilanden en het geboortebos ten zuidoosten. Op de meest stroomafwaartse plek, waar de nieuwe Zeeploop terug moet aansluiten op de bestaande Zeeploop, zal tijdelijk de bestaande erfdienstbaarheidsweg langsheen de linkeroever van de Zeeploop opengebroken worden. Er wordt hier een koker geplaatst zodat de bestaande onverharde weg ook na de werken gebruikt kan worden. Bijkomend wordt ook het vismigratieknelpunt in de huidige Zeeploop weggewerkt.  

Indien u vragen heeft kan u steeds de projectverantwoordelijke van de provincie contacteren.

Optimalisatie Jutse Plassen

publish date
01.04.2014
Luchtfoto van de Jutse Plassen. Links boven komt de nieuwe uitstroomconstructie.

De provincie Antwerpen werkt momenteel aan een bijkomende uitlaatconstructie bij de Jutse Plassen. Dankzij de grotere openingen kan deze uitlaat het water sneller afvoeren naar de Itterbeek. Dit zal op een gecontroleerde manier kunnen gebeuren, rekening houdend met de maximale afvoercapaciteit van de Itterbeek zodat geen overstromingen ontstaan op lager gelegen plekken in de vallei. Er komt ook een pompput waarin de brandweer haar mobiele pompen kan plaatsen om de bergingszone, indien nodig, nog vlugger leeg te pompen.

 

Reden? Als 2 grote stormen elkaar kort opvolgen, kan het gebeuren dat het overstromingsgebied nog niet volledig is leeggelopen. Op dat moment is er te weinig bergingscapaciteit om het water van de tweede storm vertraagd te kunnen afvoeren naar de stroomafwaartse Itterbeek.

 

De werken zijn gestart begin april en zullen 6 à 8 weken duren. Gedurende deze periode zal het wandelpad langs de Jutse Plassen onderbroken zijn ter hoogte van de werken. De kostprijs bedraagt 94.157,97 euro.